We zijn weer een beetje gelukkiger geworden. Nederland staat op de vijfde plek van de wereldwijde ranglijst van gelukkigste landen, een plekje hoger dan vorig jaar. Toch beseffen we nog lang niet genoeg hoe goed het eigenlijk gaat, vindt geluksdeskundige Meike Bartels. "We mogen best wel optimistischer worden."

Het World Happiness Report, gepresenteerd door de Verenigde Staties, kijkt jaarlijks naar grote thema's in de 156 landen, zoals de mate van corruptie, keuzevrijheid en sociale verbondenheid. Finland is volgens het onderzoek het gelukkigste land ter wereld, gevolgd door Noorwegen en Denemarken. IJsland staat op nummer vier. 

Zuid-Sudan is het meest ongelukkige land, gevolgd door Centraal-Afrikaanse Republiek en Afghanistan. 

Gaat goed

Meike Bartels, biologisch psycholoog aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, is niet verrast door de hoge positie van Nederland. "We klagen veel en in de media verschijnen veel berichten over burn-outs, stress en depressiviteit, maar eigenlijk gaat het met het overgrote deel heel goed. We zijn een democratisch land, liberaal, veel keuzevrijheid. Dat is belangrijk voor het algemene geluksgevoel."

Wel relativeert Bartels het onderzoek. "We zijn minimaal gestegen en wat de een gelukkig maakt is niet hetzelfde als wat de ander gelukkig maakt. In dit onderzoek wordt alleen naar grote factoren gekeken, terwijl juist de kleine factoren belangrijk zijn. Maar het geeft wel een goed algemeen beeld van de wereld."

Cultuur

We mogen dus meer dan tevreden zijn. Hoe komt het dan dat we toch zo veel klagen? Volgens Bartels zit dat voor een deel in onze cultuur. Maar ook de berichten in de media spelen een rol, zegt Patrick van Hees, die verschillende boeken schreef over geluk. "Media berichten over dat wat afwijkt. Dat is vaak negatief. Maar feitelijk is er weinig onheil in Nederland."

Volgens hem speelt welvaart een grote rol bij het geluksgevoel. Hij keerde onlangs terug uit Malawi (nummer 150 op de ranglijst). "Mensen leven daar in hutjes van klei, alles regent naar binnen, er is voedseltekort. Het gevoel van stress dat we hier hebben als je bijvoorbeeld naar een deadline toe werkt of constant vervelende mailtjes op je werk krijgt, weegt daar echt niet tegenop."

Positieve blik

Volgens hem is het de kunst om met een meer positieve blik naar het leven te kijken. "Het is goed dat we de vrijheid hebben om te klagen. Maar tel ook je zegeningen, daar komt het op neer. Dat kan al op een simpele manier: eens in de week drie dingen op papier schrijven waar je dankbaar voor bent. Zo train je je hersenen positiever naar dingen te kijken."

Een andere methode: meer stilstaan bij de leuke dingen die gebeuren. "Stop even met lopen en ga aan bloem ruiken, bij wijze van spreken. Of sta eens stil bij een leuk gesprek dat je hebt gehad. We kunnen naar school, we hebben toegang tot de zorg. Dat is echt niet overal zo goed geregeld. Daar mogen we best dankbaar voor zijn."

Leren

Biologisch psycholoog Bartels is het volledig met hem eens. "We hebben de neiging om als je thuis komt na werk of school, vooral op te sommen wat er niet goed is gegaan. Als je dat omgekeerd doet en dat structureel volhoudt, kan je al gelukkiger worden. De een zal het makkelijker kunnen dan de ander, maar je kunt je geluk voor een deel zelf beïnvloeden."