Afgelopen weekend ging de klok een uur achteruit en dat betekent dat je die nacht wat langer hebt geslapen. Of je hebt juist optimaal gebruik gemaakt van dat ene uur, door wat langer op dat feestje te blijven plakken. Hoewel je waarschijnlijk niet veel hebt gemerkt van de tijdswijziging, heeft deze wel degelijk impact op je gezondheid.

Floris Wouterson is slaapcoach en schrijver van het boek ‘Superslapen’. Hij raadt aan om in de aanloop van de tijdswijziging, de nodige voorbereidingen te treffen. “Als je weet dat de klok een uur teruggaat zoals bij de wintertijd, is het handig om dat uur in kwarten te verdelen over 4 dagen. Elke dag ga je een kwartier eerder naar bed. Je biologische klok past zich er dan op aan. Dit kun je ook in de zomer doen. 4 dagen voordat de zomertijd ingaat, ga je elke dag een kwartiertje later naar bed.”

Maar waarom heeft zo’n uur tijdsverschil nou zo’n impact op onze gezondheid? “Wanneer het winteruur wordt ingesteld, komen we in ons ‘normale’ ritme. Het zomeruur is ons ‘abnormale’ ritme. Uit Amerikaans onderzoek onder een grote groep mensen blijkt dat wanneer de zomertijd wordt ingevoerd, er een toename is in het aantal hartaanvallen van 24%. Omgekeerd is er een daling van 21% als we weer naar ons normale winteruur gaan.”

Bioritme

“Dit heeft alles te maken met ons bioritme. Dat is een heel gevoelig systeem en daar moet gewoon niet mee gerotzooid worden. Onze biologische klok wordt ontregeld door de switch van winter- naar zomertijd en andersom. Dit heeft serieuze gevolgen voor onze gezondheid. De zomertijd is hierin het meest schadelijk, omdat dit dus niet ons normale ritme is.”

“Na het invoeren van de zomertijd slapen veel mensen de eerste dagen in de regel zo'n 40 tot 50 minuten minder per nacht dan normaal. Dat lijkt weinig, maar als je kijkt naar de onderzoeken op dit punt, heeft dit meer invloed dan we vermoeden. Het is een soort ‘mini-jetlag’, ook wel ‘jetstress’. Je hele lichaam ondervindt stress van deze tijdsomstelling die niet natuurlijk is. Bij een jetlag ondervind je niet alleen het tijdsverschil, maar ook de luchtkwaliteit, radioactieve straling en niet verbonden zijn met de aarde, zorgen voor extra stress in het lichaam. Dit is bij de omstelling naar wintertijd hetzelfde, alleen heeft niet iedereen er evenveel last van.”

Schrikbarende feiten

“Op verschillende punten dient natuurlijk meer onderzoek te gebeuren, maar hierbij een aantal schrikbarende feiten over de tijdsomschakeling naar zomertijd:

Floris is er geen voorstander van dat de zomertijd de vaste tijd wordt. In 2020 moet er definitief een besluit genomen worden. Theoretisch gezien is het mogelijk dat we dan in ieder land een ander uur gaan krijgen. “Sinds vorig jaar oktober mogen de deelstaten in de Europese Unie zelf bepalen of ze bij het winter- of zomeruur blijven. Hierin hebben de Benelux-landen het voortouw genomen. Er lijkt een lichte voorkeur te zijn voor zomertijd. Momenteel worden er polls gedaan om te peilen waar de bevolking voorkeur aan geeft. Ik vraag mij ten zeerste af of mensen voldoende op de hoogte zijn van wat de gevolgen zijn van het schuiven met dat uur.” 

Tips om je bed uit te komen

Nu het wintertijd is, wordt het ‘s avonds eerder donker en ‘s ochtends later licht. Hierdoor kan het zo zijn dat je moeilijker je bed uit komt, helemaal met de kou die alsmaar toeneemt. De beste tip is om meteen wanneer het kan, een felle lamp op te zoeken. Een daglichtlamp bijvoorbeeld. Er zijn verschillende aanbieders die deze lampen verkopen. Of gebruik gewoon je eigen felle badkamerlicht. Het gaat erom dat je het licht zo snel mogelijk opzoekt nadat je wakker bent geworden, want dat geeft je energie.

Een paar andere tips die je kunnen helpen om makkelijker op te staan:

  • Zet je wekker in een andere hoek van de kamer dan waar je bed staat. Dan moet je je bed wel uit om hem uit te zetten.

  • Er zijn wekkers met wieltjes die van je nachtkastje vandaan rijden. Je moet er dan achteraan rennen om het alarm te stoppen. 

  • Wekker-apps waarbij je een rekensom moet oplossen. Je hersenen worden meteen al aan het werk gezet en de wekker stopt niet tot je de som hebt opgelost. 

Winteruur als standaard?

Wouterson is het eens met afschaffing van de zomer- en wintertijd. Hij zou graag zien dat we het winteruur vasthouden als het uur waarmee we gaan leven. Veel mensen zijn het daar niet mee eens en zeggen: "Maar dan kan ik in de zomer niet meer sporten en wordt het vroeger donker." Volgens Wouterson is het belangrijker dat wij ons aansluiten bij hoe moeder natuur ons heeft geprogrammeerd. Zomertijd bestond nooit. Wintertijd is altijd de standaard geweest. Wat vind jij?

Ben je geïnteresseerd in het onderwerp slapen? Neem dan even een kijkje op de website van Floris.

Bekijk ook:

Paula Vaarkamp / Healthy Fest